Overzicht van het kasteelerfgoed in de 20ste eeuw door F-E de Wasseige
Fiscale behandeling van historische monumenten , Dirk Leermakers
VERENIGINGSLEVEN
Opening MAGIE III , Magie van de edelsmeedkunstOp 5 september 2009 had op het Kasteel van Laarne, in aanwezigheid van talrijke vertegenwoordigers uit de politieke en culturele wereld, de opening plaats van de buitengewone zilvertentoonstelling “Magie 3”. Deze tentoonstelling is het resultaat van een geoliede samenwerking tussen de Provincie Oost-Vlaanderen, de Academie voor de Geschiedenis van de Edelsmeedkunst van België en de Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden en Tuinen van België.
Hierna een paar uittreksels uit de verschillende toespraken van die dag. Ze zijn opgenomen in de voorwoorden van de catalogus die bij deze gelegenheid uitgegeven wordt. (Link naar “Voorwoord”)
Foto’s van de openingsceremonie in aanwezigheid van Meester Jozef Dauwe, Gedeputeerde van de Provincie Oost-Vlaanderen, Generaal Siegfried Palm, vertegenwoordiger van Z.K.H. Prins Lorenz van België, de Burgemeesters van de Laarne en Beersel, verschillende leden van de Academie voor de Geschiedenis van de Edelsmeedkunst van België en de Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden en Tuinen van België.
Verslag van de Algemene Vergadering van de 16de mei 2009
van de Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden & Tuinen van België
in tegenwoordigheid van Z.K.H. Prins Lorenz, Erevoorzitter
Zaterdag 16 mei 2009 om 15 uur stipt
Oranjerie van het kasteel van Le Rœulx
Thema
"DE CRISIS EN DE HISTORISCHE WOONSTEDEN"
Op zaterdag 16 mei 2009 had de Algemene Vergadering van de Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden en Tuinen plaats in de oranjerie van het Kasteel van Le Rœulx. In aanwezigheid van haar Ere-Voorzitter, Z.K.H. Prins Lorenz, werd de Algemene Vergadering van de Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden en Tuinen van België op zaterdag 16 mei 2009 gehouden in de oranjerie van het Kasteel van Le Rœulx, die door H.D.H. Prins en Prinses de Croÿ-Rœulx vriendelijk ter beschikking werd gesteld.
Ten overstaan van een 300tal aanwezigen, bedankt de Voorzitter Z.K.H. Prins Lorenz voor zijn aanwezigheid en richt zich tot H.D.H. Prins en Prinses de Croÿ-Rœulx, aan wie de vereniging de Grote Atlas Ferraris 1770-1777 schenkt.
De Voorzitter verwelkomt de burgemeester van Le Rœulx, Dhr. Benoît Friart en zijn echtgenote, evenals de eerste schepen Dhr. Emmanuel Delhove, Meester Jozef Dauwe, gedeputeerde van de Provincie Oost-Vlaanderen en de burgemeester van Beersel, Dhr. Hugo Casaer.
Herdenkingsjaar
2009 is voor de Vereniging een gedenkwaardig jaar.
Eerst en vooral omwille van de dubbele verjaardag “75/40” waarvan de grote affiche vooraan in de oranjerie getuigt.Inderdaad, de Vereniging werd gesticht in 1934, en het tijdschrift viert haar 40jarig bestaan.
Dit jaar hebben we ook de overhandiging van twee Prijzen 2008 Prins Alexandre de Merode, die de inspanningen voor het patrimonium, al dan niet bebouwd, bevordert.
Uiteindelijk is er “Magie 3”, de buitengewone tentoonstelling van zilverwerk van de 17de tot de 19de eeuw, georganiseerd op het Kasteel van Laarne.
De voorzitter herinnert aan de vernieuwing van de aanvraag voor fiskale erkenning die eind december 2008 werd ingediend voor de periode 2009-2014 en feliciteert de organisatoren voor de map die de belangrijkste punten die tijdens de vergadering behandeld zullen worden bundelt.
Laarne
Er werden diverse investeringen gedaan in de zilverzaal waarvan de herinrichting beëindigd zal zijn tijdens het boekjaar 2009. Aan een deel van de slotgrachten werden uiterst noodzakelijke werken uitgevoerd. De beveiligingswerken van het kasteel, uitgevoerd door de firma ETAC, werden tot een goed einde gebracht. Eind van het boekjaar besliste de RvB om de waarderingsregels van de onroerende en roerende goederen aan te passen aan de werkelijkheid door geen afschrijvingen meer te boeken op activa die meerdere keren honderden jaren oud zijn. De balans van 2008 heeft reeds akte genomen van deze beslissingen.
Tentoonstelling Magie 3
De voorzitter geeft het woord aan de provinciaal gedeputeerde Meester Jozef Dauwe; die de staat opmaakt van de vooruitgang van de inventaris van de zilvercollectie Dallemagne die zal gepubliceerd worden in juli. De gedeputeerde bevestigt onder andere dat de grote zilvertentoonstelling “Magie 3”, die opgezet werd in samenwerking met de Academie voor Geschiedenis van de Edelsmeedkunst van België en waarvan de vernissage gepland is voor zaterdag 5 september (sluiting op 1 november 2009), een bijzondere glans zal geven aan het Kasteel van Laarne.
Beersel
De herstellingswerken aan de slotgrachten en de binnenkant van het kasteel zorgen ervoor dat de vereniging 50 % van het canon (huur), voorzien in de erfpachtovereenkomst, hoeft te derven. Net zoals voor Laarne, werden de waarderingsregels aangepast voor het kasteel. De werken aan de buitenkant van de herberg, waarvan sprake was vorig jaar, werden uitgevoerd voor een bedrag ten belope van 17.109 €. Er valt een achterstand van 6 maanden huur te betreuren voor de herberg, maar onze diensten van de boekhouding volgen de zaken van dichtbij op.
Tijdschrift
Jhr Philippe le Hodey is gelukkig met het niveau dat het tijdschrift bereikt heeft. Jhr François-Emmanuel de Wasseige is daarvoor verantwoordelijk : hij bestuurt uitstekend de medewerkers en onderaannemers : auteurs, herlezers, vertalers, graphiste, drukker en verzenddienst. De steun van het Brusselse Gewest (4.000 €) werd hernieuwd en het Institut du Patrimoine Wallon heeft gunstig geantwoord op de subsidie aanvraag (5.000 €) die haar werd toegezonden. Nochtans dienen twee tegenvallers gemeld te worden : een duizelingwekkend verlies aan verkoop van het tijdschrift in Nederland als gevolg van de afschaffing van een jaarlijkse subsidie aan de Stichting PHB van 2.500.000 € door de Nederlandse autoriteiten. De verwachte groei voor de bijdrage van publiciteit werd niet gerealiseerd door toedoen van de crisis in de pers.
Rekeningen 2008
De penningmeester, Dhr. Dirk Leermakers, stelt de rekeningen per 31/12/2008 voor en geeft de noodzakelijke uitleg. Ze eindigen met een negatief saldo van 112.044 € terwijl een balans in evenwicht afsluit met 1.616.524 €. Het verschil tussen het resultaat en het budget 2008 (- 45.455 €) vindt zijn oorsprong in een geboekte minwaarde van 22.561 € op de aandelenportefeuille, verminderde inkomsten voor Beersel, een belangrijk verlies voor het tijdschrift om redenen die hierboven vermeld staan, een verhoging aan kosten van verwarming voor het kasteel van Laarne omwille van werken in de zilverzaal, en ter herinnering enkele voorafgaande uitgaven in het dossier van Corroy.
Verslag van de commissaris
De secretaris generaal leest het besluit van het verslag van de heer Florent Peterkenne, commissaris van de vereniging voor : «Naar ons oordeel geeft de jaarrekening afgesloten per 31 december 2008 een getrouw beeld van het vermogen, de financiële toestand en de resultaten van de vereniging, in overeenstemming met het in België van toepassing zijnde boekhoudkundig referentiestelsel”.
Goedkeuring van de rekeningen
Met eenparigheid van stemmen keurt de Vergadering de jaarrekening 2008 goed.
Kwijting aan de bestuurders en aan de commissaris
Met eenzelfde eenparigheid verleent de Vergadering kwijting aan de bestuurders en de commissaris voor de uitoefening van hun mandaat gedurende het voorbije jaar.
Budget 2009
Het budget 2009 dat afsluit met een negatief saldo van 60.350 €, voorgesteld door Dhr. Dirk Leermaekers, wordt goedgekeurd. Dit budget houdt rekening met een tekort aan inkomsten ten belope van 50% voor het canon van Beersel, zoals reeds vroeger vermeld werd, een belangrijke vermindering van de verkoop van de tijdschriften in Nederland, en daarboven een vermindering aan inkomsten voor verhuur van zalen van het kasteel omwille van de organisatie van de tentoonstelling “Magie 3”.
BUDGET 2009
VERDELING INKOMSTEN UITGAVEN RESULTAAT
ZETEL 60.900 135.900 - 75.000
TIJDSCHRIFT 83.000 94.400 - 11.400
LAARNE 176.700 177.600 - 900
BEERSEL 47.500 20.550 26.950
TOTAAL 368.100 428.450 - 60.350
Ledenbijdrage 2010
De secretaris generaal stelt voor om de jaarlijkse bijdragen niet te verhogen en te behouden op het niveau van de jaren 2007, 2008 et 2009. De vergadering stemt in met dit voorstel.
Statutaire benoemingen
De markies de Trazegnies, sinds bijna 30 jaar bestuurder, verwittigde de voorzitter dat hij met eer en spijt zijn ontslag indient als bestuurder en dit om elk belangenconflict te vermijden gedurende de onderhandelingen met onze Vereniging in verband met het Kasteel van Corroy. De Raad dankt hem van ganser harte.
Zijn uittredend en herverkiesbaar als bestuurder : baron (Daniel) Cardon de Lichtbuer, Jhr Paul de Pessemier 's Gravendries, Dhr Rutger Steenmeijer en Jhr (Jean-Jacques) Matthieu de Wynendaele. De Raad stelt voor om hen te herverkiezen. Hun mandaten zullen een einde nemen bij de AV van 2013.
De heer Pierre Florent Peterkenne, uittredend commissaris, vraagt om geen vernieuwing van zijn mandaat omwille van zijn bereikte leeftijd. De Raad stelt de SCRL Callens, Pirenne, Theunissen et C°, vertegenwoordigd door de heer Baudouin Theunissen, bedrijfsrevisor, voor als commisaris en dit voor een hernieuwbare termijn van drie jaar. Het bedrag van zijn erelonen wordt bepaald op 1.000 € (Z.B.T.W.) per jaar, jaarlijks indexeerbaar. Dit voorstel wordt unaniem aanvaard.
Debat over het thema “De crisis en de Historische Woonsteden”
- De drie onder-voorzitters PHP benadrukken elk de sterke punten van hun relaties met de respectievelijk gewestelijke administraties. Het thema “Erfgoed - Overheid : Partners” van de vorige algemene vergadering blijft actueel. De betrekkingen zijn goed. Natuurlijk is het moeilijk om een pronostiek te maken aan de vooravond van nieuwe verkiezingen. mdat men er niet in slaagde om op federaal niveau de onderhandelingen voor de afschaffing van de successierechten tot een goed einde te brengen, zal iedere onder-voorzitter in zijn gewest een memorandum indienen ter intentie van de nieuwe regering, handelend over tegemoetkomingen (o.a. diverse fiskale aftrekken, vrijstellingen,...) te verlenen aan het Erfgoed waarvan het impact een gunstig effect kan hebben op de samenleving.
- De voorzitter stelt het project van de “Mini-National Trust op zijn Belgisch” voor.
Hij herinnert aan de rol van de vereniging ter zake, als eigenares van de kastelen van Laarne en Beersel, en steunende op het uitzonderlijke artikel van François-Emmanuel de Wasseige, die ons herinnert dat er andere geweest zijn maar die verkocht werden van zodra het wijselijk leek hen toe te vertrouwen aan kandidaten die alle garanties voor hun verdere leven konden bieden. Verdergaand in gedachten, zegt baron Cardon dat hij zich zorgen maakt omwille van het financiële overleven van eigenaars die bij machte zijn het verleden te laten herleven, het heden en de toekomst te bezielen, en hij onderlijnt de voorbeeldige toewijding van deze eigenaars ten opzichte van de inwoners van hun streek en het landschap die hun verblijf omringt.
Met veel modestie wordt een nieuwe weg in het beheer van de aan de vereniging toegewezen verblijven ingeslaan, en de voorzitter beveelt het model van “Laarne” aan die voorziet in een personaliteit die een rol van permanent verblijf op zich neemt en waar, in dit geval, het beheer vergeleken mag worden met dit van een verblijvend eigenaar.
Voor deze manier van denken hebben we ons laten inspireren door de evolutie van de National Trust in Groot-Britannië die toelaat om het verblijfsrecht van generatie naar generatie over te dragen voor een bepaald afgebakend gedeelte van de eigendom, en met de mogelijkheid om over de volledige eigendom te kunnen beschikken voor welbepaalde gelegenheden (familiefeesten of huwelijken, bij voorbeeld).
In België, zal het toepassen van deze formule strict gelimiteerd worden. Het eerste voorbeeld zal het Kasteel van Corroy zijn dat de Markies besloot te schenken aan de vereniging. Uiteindelijke wordt de KVHW de eigenaar en zal onze collega er resident zijn. Maar er kunnen zich andere mogelijkheden voordoen : de overheid, de vereniging en de familie eigenaar van het kasteel kunnen overeenkomen tot een project van mede-eigenaarschap waarbij de oude eigenaars een gedeelte van hun eigendom blijven bewonen, en waar de overheid en de KVHW samen zouden werken om het gebouw bewoonbaar te houden en zich te wijden aan de culturele en toeristische animatie.Het spreekt voor zich dat onze vereniging geen financiële rol kan vertegenwoordigen in deze enkele gevallen, maar haar rol als bemiddelaar kan groot zijn bij het opstellen van nieuwe projecten, en haar rol als behoeder van het gemeenschappelijk belang tussen de partijen, kan heel essentieel zijn.
Als besluit hernemen we de woorden van de voorzitter : “Zie daar, Mevrouwen, Mijne Heren, wat onze huidige bedenkingen zijn. We zullen u regelmatig op de hoogte houden van de staat van vooruitgang die we boeken in ons handelen.In afwachting, blijf ons steunen, steun vooral de eigendommen en hun moedige eigenaars.Help ons ook om een geest van enthousiame en samenwerking uit te bouwen, bij al de leden van onze prachtige vereniging : deze van de Historische Woonsteden en Tuinen van België”.
Deze oproep wordt met een daverend applaus onthaald.
Prijs Prins Alexandre de Merode
Voorgesteld door Dhr. Désiré Tassin, stellen beide laureaten van de Prijs Prins Alexandre de Merode 2008 hun realisaties voor. Daarna overhandigt Z.K.H. Prins Lorenz de prijzen :
- 1ste prijs, van 6.000 €, aan Jhr en Jkvr Charles de Quirini voor de herstelling van het polychrome stucwerk van de 18de eeuw op het Hoeve-kasteel van Baya te Ohey;
- 2de prijs, van 4.000 €, aan Dhr. en Mevr. William De Smet voor het herstel van het park van het Kasteel Heylweghen te Evergem, naar het voorbeeld van de tekening van Sanderus uit 1641.
- Een ere-diploma wordt overhandigd aan Jhr en Jkvr Hervé Cogels voor de ondernomen restauratiewerken op het kasteel van la Marquette te Montignies-lez-Lens conform aan de richtlijnen van van veiligheid en comfort van de 21ste eeuw.
Alvorens de algemene vergadering af te sluiten dankt en feliciteert de voorzitter de penningmeester, de secretaris generaal, de hoofdredacteur van het tijdschrift, het personeel van het secretariaat, het personeel van het kasteel van Laarne en alle medewerkers voor hun werk gedurende het voorbije jaar en met het oog op het welslagen van deze vergadering.
Als slot kan, op deze zonnige namiddag, de receptie gehouden worden op de esplanade met uitzicht op de prachtige tuin van het domein.
____________________________________________________________
